தமிழ்நாட்டுக் கோவில்கள் பகுதி 22: மாமல்லபுரம் கடற்கரைக் கோவிலும் ஐந்து ரதங்களும் – பல்லவச் சிற்பக் கரை

அறிமுகம்

சென்னையிலிருந்து கிழக்குக் கடற்கரைச் சாலையில் (ECR) சுமார் 55–60 கி.மீ. தெற்கே, செங்கல்பட்டு மாவட்டத்தில் அலைகளின் ஓசையோடு கலந்த கல் சிற்பங்களின் நகரம் மாமல்லபுரம். யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தலமாக அறிவிக்கப்பட்ட “Group of Monuments at Mahabalipuram” என்ற பெயரில், பல்லவர் காலத்துக் கடற்கரைக் கோவில், ஐந்து ரதங்கள், திறந்தவெளிப் பாறைச் சிற்பம், குகை மண்டபங்கள் ஆகியவை ஒரே கரையில் அமைந்துள்ளன. இங்கு கல் வெறும் கட்டிடப் பொருள் அல்ல; கடல் காற்றில் நின்று சிற்பமாகப் பேசும் கலை.

நமது தொடரின் பகுதி 21-இல் சுசீந்திரம் தாணுமாலயன் கோவிலை பார்த்தோம். அங்கு மும்மூர்த்தி ஒருங்கிணைவு; இங்கு பல்லவச் சிற்பத்தின் கடற்கரை அடையாளம். பல்லவர் தலைநகரான காஞ்சியிலிருந்து கலை பயணம் செய்து கடற்கரையில் வேரூன்றியதைப் புரிந்துகொள்ள காஞ்சிபுரம் கைலாசநாதர் கோவில் பகுதியையும் இணைத்துப் படிக்கலாம். இந்தப் பகுதியில் மாமல்லபுரத்தின் வரலாறு, கடற்கரைக் கோவில், பஞ்சரதங்கள், அர்ஜுனன் தவம் / கங்கை இறக்கம் சிற்பம், திருவிழா, பார்வை நேரம், செல்லும் வழி ஆகியவற்றைப் பார்ப்போம்.

வரலாறும் புராணமும்

மாமல்லபுரம் — பெயரும் பல்லவரும்

மாமல்லபுரம் (மகாபலிபுரம் என்ற பெயரும் வழக்கத்தில் உண்டு) பல்லவ மன்னர் முதலாம் நரசிம்மவர்மன் (மாமல்லன்) பெயரோடு தொடர்புபடுத்தப்படுகிறது. ஏழாம்–எட்டாம் நூற்றாண்டுகளில் பல்லவர்கள் காஞ்சியைத் தலைநகராகக் கொண்டு ஆட்சி செய்தபோது, இந்தக் கடற்கரை துறைமுகமும் சிற்பப் பயிற்சி மையமும் போல் வளர்ந்ததாக வரலாற்று ஆய்வுகள் குறிப்பிடுகின்றன. கல்வெட்டுகளும் கலைச்சான்றுகளும் இங்குள்ள நினைவுச் சின்னங்களைப் பெரும்பாலும் 7–8ஆம் நூற்றாண்டு பல்லவக் காலத்தோடு இணைக்கின்றன. சரியான ஆண்டுகளை ஒவ்வொரு கட்டமைப்புக்கும் துல்லியமாகப் பிரிப்பது ஆய்வாளர்களிடையே சில வேறுபாடுகளைக் கொண்டிருப்பதால், “ஏழாம்–எட்டாம் நூற்றாண்டு பல்லவக் கலை” என்று பொதுவாகப் புரிந்துகொள்வதே பாதுகாப்பானது.

பல்லவக் கலையின் முக்கியத் தன்மை, பாறையை வெட்டிக் குகை மண்டபம் உருவாக்குவதிலிருந்து ஒற்றைப் பாறையில் முழுக் கோவில் வடிவம் குடைவது வரை, பின்னர் தனித்த கருங்கல் கட்டமைப்புக்குச் செல்வது வரை படிப்படியான வளர்ச்சி. மாமல்லபுரம் இந்த மூன்று நிலைகளையும் ஒரே கரையில் காட்டுகிறது. வணிகக் கப்பல்கள் நின்ற துறைமுகமாகவும் இது செயல்பட்டதாக வரலாற்றுக் குறிப்புகள் உள்ளன; கலைக்கும் கடலுக்கும் இணைந்த இந்த இடம் பல்லவ அரசின் கலாச்சார முகமாக விளங்கியது என்று சொல்லலாம்.

புராண மரபும் பெயர்களும்

மரபுவழிக் கதைகளில், மகாபலி சக்கரவர்த்தியுடன் தொடர்புபடுத்தி மகாபலிபுரம் என்ற பெயர் வந்ததாகச் சொல்லப்படுகிறது. ஐந்து ரதங்களுக்குப் பாண்டவர்–திரௌபதி பெயர்கள் உள்ளூர் மரபில் வழங்கப்படுகின்றன; இது பின்னர் சூட்டப்பட்ட பெயர் மரபாகக் கருதப்படுகிறது — கோவில்கள் பாண்டவர் காலத்துக்கு உரியவை என்று வரலாற்று ஆதாரம் இல்லை. அர்ஜுனன் தவம் என்று அழைக்கப்படும் பெரிய பாறைச் சிற்பம், மகாபாரதத்தில் அர்ஜுனன் பாசுபதாஸ்திரத்துக்காகச் செய்த தவம் என்றும், வேறு மரபில் கங்கை இறக்கம் என்றும் விளக்கப்படுகிறது. புராணப்படி / மரபுவழி என்று புரிந்துகொள்ள வேண்டும்; சிற்பத்தின் கதைப் பொருள் குறித்து ஆய்வாளர்களிடையே இரண்டு முக்கிய விளக்கங்கள் உள்ளன.

கடலும் காலமும்

கொரமண்டல் கடற்கரையில் கடல் அரிப்பு, புயல், கடல் மட்ட மாற்றம் ஆகியவை நூற்றாண்டுகளாக இந்த நினைவுச் சின்னங்களைப் பாதித்துள்ளன. 2004 இந்தியப் பெருங்கடல் சுனாமிக்குப் பிறகு, முன்பு நீரில் மறைந்திருந்த சில கட்டமைப்பு எச்சங்கள் தெளிவாகத் தெரிந்ததாகவும், தொல்பொருள் ஆய்வு/செய்தி அறிக்கைகளில் குறிப்பிடப்பட்டதாகவும் உள்ளது. இதை “ஒரே இரவில் தொலைந்த கோவில்கள் எழுந்தன” என்ற உணர்ச்சிக் கதையாக அல்லாமல், தொல்பொருள் அறிக்கைகள் மற்றும் செய்தி மரபின்படி எச்சரிக்கையுடன் புரிந்துகொள்வது நல்லது. இன்று இந்தக் குழு நினைவுச் சின்னங்கள் இந்திய தொல்பொருள் ஆய்வுத் துறை (ASI) பாதுகாப்பில் உள்ளன; யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியப் பட்டியலில் இடம்பெற்றுள்ளன.

கட்டடக்கலை

மாமல்லபுரம் பல்லவக் கலையின் முழு வரிசையை ஒரே இடத்தில் காட்டும் அருங்காட்சியகம் போன்றது — பாறைக் குகை மண்டபங்கள், ஒற்றைப் பாறையில் குடையப்பட்ட ரதங்கள், திறந்தவெளிப் பாறைச் சிற்பம், பின்னர் கட்டப்பட்ட கருங்கல் கட்டமைப்புக் கோவில். இது தென்னிந்தியாவின் ஆரம்பகால முக்கிய கல் கட்டமைப்புக் கோவில்களில் ஒன்றாகக் கருதப்படும் கடற்கரைக் கோவிலுக்கு வழிவகுத்த பரிசோதனைத் தளம் என்றும் சொல்லலாம். கல்லின் மேற்பரப்பில் தேவதைகள், யாளி, மலர் மாலைகள், கதைக் காட்சிகள் அடர்த்தியாகச் செதுக்கப்பட்டுள்ளன; கடல் காற்றால் சில முகங்கள் மழுங்கி இருந்தாலும், கைத்திறத்தின் தடம் தெளிவாக உணரப்படுகிறது.

கடற்கரைக் கோவில் (Shore Temple)

கடல் அலையை நோக்கி நிற்கும் கடற்கரைக் கோவில், பல்லவ ராஜசிம்மன் (இரண்டாம் நரசிம்மவர்மன்) காலத்துடன் முக்கியமாகத் தொடர்புபடுத்தப்படுகிறது; பொதுவாக கி.பி. சுமார் 700–728 வரம்பில் என்று ஆதாரங்கள் தோராயமாகக் குறிப்பிடுகின்றன — ஆண்டுகளை உறுதியாக அல்லாமல் வரம்பாகப் புரிந்துகொள்ளுங்கள். கருங்கல்லில் கட்டப்பட்ட ஆரம்பகால கட்டமைப்புக் கோவில் வளாகம் இது. மூன்று சன்னதிகள் கொண்ட அமைப்பு: சிவன் மற்றும் விஷ்ணு தொடர்பான சன்னதிகள்; கடலை நோக்கிய இரட்டை விமானங்கள் புகழ்பெற்றவை. கடல் காற்று, உப்பு, அலை அரிப்பு ஆகியவற்றால் கல் முகங்கள் மென்மையாகி இருந்தாலும், சிற்ப அலங்காரங்களின் அடர்த்தி இன்னும் உணரப்படுகிறது. சைவ–வைணவ இரு மரபுகளும் ஒரே கடற்கரை வளாகத்தில் இணைந்திருப்பது இதன் சிறப்பு.

விமானங்களின் அளவு பின்னர் வந்த சோழர் கோபுரங்களுடன் ஒப்பிடும்போது சிறியதாகத் தோன்றலாம்; ஆனால் கட்டமைப்புக் கோவில் மரபின் ஆரம்பத்தில் இது ஒரு பெரிய பாய்ச்சல். கோவில் சுற்றுச்சுவர், சிறிய நந்தி, கடல் பக்கம் உள்ள சிற்பத் தொகுதிகள் ஆகியவை வளாக அனுபவத்தை முழுமைப்படுத்துகின்றன. சூரிய அஸ்தமன நேரத்தில் கடல் பின்னணியில் விமானங்கள் நிழலாடுவது பயணிகளுக்கு நினைவில் நிற்கும் காட்சி — ஆனால் அலை அருகே செல்லும்போது பாதுகாப்பு அறிவிப்புகளைப் பின்பற்றுங்கள்.

பஞ்சரதங்கள் (ஐந்து ரதங்கள்)

பஞ்சரதங்கள் ஒற்றைப் பாறை(கள்)யில் குடையப்பட்ட தேர் வடிவக் கோவில்கள். முதலாம் நரசிம்மவர்மன் (மாமல்லன்) காலத்துடன் (சுமார் நடு 7ஆம் நூற்றாண்டு) தொடர்புபடுத்தப்படுகின்றன. உள்ளூர் மரபில் திரௌபதி, அர்ஜுனன், பீமன், தர்மராஜன், நகுல–சகாதேவன் ரதங்கள் என்று அழைக்கப்படுகின்றன. திட்டங்கள் வேறுபடும் — சதுரம், செவ்வகம், அரைவட்ட (apsidal) வடிவங்கள். அருகில் யானை உள்ளிட்ட விலங்குச் சிற்பங்களும் உள்ளன. இவை “முடிக்கப்படாத” அல்லது பரிசோதனை நிலையில் விடப்பட்ட சிற்பக் கோவில்கள் என்றும் ஆய்வாளர்கள் விளக்குவதுண்டு; அதனால் ஒவ்வொரு ரதமும் வேறு கோபுர/விமானப் பாணியைச் சோதித்ததைக் காணலாம். காஞ்சியில் பின்னர் முழுமையடைந்த கட்டமைப்புக் கலையின் முன்னோடிப் பயிற்சி இங்குதான் நடந்தது என்று காஞ்சி ஏகாம்பரேஸ்வரர் போன்ற பிற்காலத் தலங்களுடன் ஒப்பிட்டுப் பார்க்கலாம்.

ரதங்களைச் சுற்றி நடந்து பார்க்கும்போது, ஒரே பாறையில் கூரை, தூண், கருவறை போன்ற பகுதிகள் எப்படி வெட்டப்பட்டன என்பதை உணரலாம். சில ரதங்கள் சிறிய குடும்பக் கோவில் அளவிலும், சில உயரமான விமானத்துடனும் உள்ளன. விலங்குச் சிற்பங்கள் — குறிப்பாக யானை — கலையின் இயல்பான உயிரோட்டத்தைக் காட்டுகின்றன. இந்த வளாகம் கடற்கரைக் கோவிலிலிருந்து சிறிது உள்பகுதியில் அமைந்துள்ளது; இணைந்த சீட்டுடன் இரண்டையும் ஒரே நாளில் பார்ப்பது எளிது.

அர்ஜுனன் தவம் / கங்கை இறக்கம் மற்றும் குகை மண்டபங்கள்

உலகின் பெரிய திறந்தவெளிப் பாறைச் சிற்பங்களில் ஒன்றாகக் கருதப்படும் இந்தப் பெரிய நிவாரணச் சிற்பம், தேவர்கள், மனிதர்கள், விலங்குகள், துறவிகள் ஆகியோரின் அடர்த்தியான காட்சிகளை ஒரே பாறை முகப்பில் கொண்டுள்ளது. நடுவே செங்குத்தான பிளவு — கங்கை இறக்கம் என்ற விளக்கத்துக்கு ஆதாரமாகக் கருதப்படுகிறது; அதே சமயம் அர்ஜுனன் தவக் காட்சி என்ற மரபும் வலுவாக உள்ளது. அருகில் பல குகை மண்டபங்கள் (மண்டபங்கள்) உள்ளன — வராக மண்டபம், மகேந்திரவர்மன் மண்டபம் போன்ற பெயர்கள் வழக்கத்தில் உண்டு. கிருஷ்ணனின் வெண்ணைப் பந்து (Krishna’s Butterball) எனப்படும் சமநிலையில் நிற்கும் பெரிய பாறை, கலங்கரை விளக்கம் மலை / ஒலக்கனேஸ்வரர் தொடர்பான பகுதி ஆகியவை அருகாமை இடங்கள். இவை அனைத்தும் ஒரே “கல் நகர” அனுபவத்தின் பகுதிகள்.

சிற்பத்தை நெருக்கமாகப் பார்த்தால், யானைக் குடும்பம், துறவிகள் வரிசை, பறவைகள், நகைச்சுவையான சிறிய உருவங்கள் ஆகியவை தெரிகின்றன. ஒரே பாறையில் இத்தனை உயிரோட்டத்தைப் பொறித்தது பல்லவச் சிற்பியின் திறன். மழைக்காலத்தில் பிளவு வழியே நீர் வடியும் காட்சி கங்கை விளக்கத்தை மேலும் உயிர்ப்பிக்கிறது என்று பலர் சொல்வதுண்டு — இது கண்களால் காணும் அனுபவம்; அறிவியல் உறுதிப்பாடு அல்ல.

மூலவர் மற்றும் தெய்வங்கள்

கடற்கரைக் கோவில் வளாகத்தில் சிவன் சன்னதிகளும் விஷ்ணு தொடர்பான சன்னதியும் உள்ளன — சைவம்–வைணவம் இணைந்த பாரம்பரியம். பல்லவர் காலத்தில் சிவன் வழிபாடு முக்கிய இடம் பெற்றாலும், விஷ்ணு உருவங்களும் நிவாரணங்களும் இங்கு அதிகம். பஞ்சரதங்கள் இன்று பெரும்பாலும் தொல்பொருள் நினைவுச் சின்னங்களாகப் பார்க்கப்படுகின்றன; அன்றாட உயிருள்ள கோவில் வழிபாட்டு முறை (உயிருள்ள கோவில்களில் உள்ளபடி) இங்கே முழுமையாக இல்லை என்பதைப் பயணிகள் புரிந்துகொள்ள வேண்டும். ASI பாதுகாப்பு வளாகத்தில் காலணி விதி, புகைப்பட விதி, தொடுதல் தடை ஆகியவை உயிருள்ள கோவில்களின் தரிசன நெறியிலிருந்து வேறுபடும்.

சிற்பங்களில் வராகர், திருமால், சிவன், தேவி உருவங்கள், கங்காதேவி தொடர்பான காட்சிகள், விலங்கு–மனித கலவை உருவங்கள் ஆகியவை கலை வரலாற்றின் முக்கிய ஆதாரங்கள். “மூலவர் தரிசனம்” என்ற அர்த்தத்தில் உயிருள்ள கோவிலைப் போல அல்லாமல், இங்கு கலை–வரலாற்றுத் தரிசனம் முதன்மை. அதே சமயம் உள்ளூர் மக்கள் மற்றும் பக்தர்கள் இந்த இடங்களுக்கு மரியாதையுடன் வருவது வழக்கம்.

முக்கியத் திருவிழாக்கள்

• மாமல்லபுரம் நடன விழா: பொதுவாக டிசம்பர் இறுதியிலிருந்து ஜனவரி வரை நடக்கும். கடற்கரைக் கோவில் பின்னணியில் பாரம்பரிய நடனங்கள் நிகழ்த்தப்படும் புகழ்பெற்ற விழா. ஆண்டுதோறும் தேதிகள் மாறும் — தமிழ்நாடு சுற்றுலாத் துறை (TN Tourism) அட்டவணையை உறுதிப்படுத்துங்கள்.
• மாசி / சித்திரை போன்ற மாதங்களில் உள்ளூர் விழாக்கள் மற்றும் சுற்றுலாக் கூட்டம் அதிகமாக இருக்கலாம்; கோடை வெயில் காலத்தில் பகல் நேர நடை கடினம்.
• யுனெஸ்கோ / பாரம்பரிய தின நிகழ்ச்சிகள் சில ஆண்டுகளில் நடத்தப்படுவதுண்டு — அதிகாரப்பூர்வ அறிவிப்புகளைப் பாருங்கள்.

தரிசன நேரம்

இவை பெரும்பாலும் தொல்பொருள் நினைவுச் சின்னங்கள் (ASI). உயிருள்ள கோவில்களைப் போல அல்லாமல், காலணி அணிதல், புகைப்படம், வழிபாட்டு முறை ஆகியவற்றில் விதிகள் வேறுபடும். பொதுவான அட்டவணை (மாறக்கூடியது — பயணத்துக்கு முன் ASI / தமிழ்நாடு சுற்றுலா அதிகாரப்பூர்வ தகவலை உறுதிப்படுத்துங்கள்):

• கடற்கரைக் கோவில் மற்றும் பஞ்சரதங்கள்: பெரும்பாலும் காலை சுமார் 6:00 முதல் மாலை 6:00 வரை தினசரி
• நுழைவுச் சீட்டு தேவை; இந்தியர் / வெளிநாட்டவர் கட்டணங்கள் மாறக்கூடும் — தோராயக் கட்டணங்களை மட்டும் எதிர்பார்த்து, அன்றைய விலையைச் சரிபாருங்கள்
• 15 வயதுக்குட்பட்ட குழந்தைகளுக்கு பெரும்பாலும் இலவசம் என்று பல அறிவிப்புகள் சொல்கின்றன
• ஒரே நாளில் கடற்கரைக் கோவில் + ரதங்கள் இணைந்த சீட்டு பெரும்பாலும் கிடைக்கும்

கல்லின் மீது ஏறுதல், சிற்பத்தைத் தொடுதல், குப்பை போடுதல் ஆகியவை தடை. வெயில் அதிகமான நேரத்தில் தொப்பி, குடிநீர் எடுத்துச் செல்லுங்கள். கடல் அருகே அலை / பாறைப் பகுதிகளில் எச்சரிக்கையாக இருங்கள்.

எப்படிச் செல்வது

• சாலை: சென்னையிலிருந்து ECR / SH49 வழியாக சுமார் 55–60 கி.மீ. நாள் முழுவதும் பயணம் (day trip) செய்வது பொதுவானது.
• பேருந்து: சென்னை–மாமல்லபுரம் உள்ளூர் / அரசு பேருந்துகள் அடிக்கடி உள்ளன. செங்கல்பட்டு வழியாகவும் செல்லலாம்.
• ரயில்: அருகிலுள்ள முக்கிய நிலையம் செங்கல்பட்டு; அங்கிருந்து பேருந்து / வாடகை.
• விமானம்: சென்னை விமான நிலையம் சுமார் 50–60 கி.மீ.

சென்னை அருகிலுள்ள தலங்களுடன் இணைத்துத் திட்டமிட சென்னையின் புகழ்பெற்ற கோவில்கள் வழிகாட்டி உதவும். செலவைக் கட்டுப்படுத்த தமிழ்நாட்டில் பட்ஜெட் பயணக் குறிப்புகள் கட்டுரையையும் பாருங்கள்.

பயணிகளுக்கான சில குறிப்புகள்

• காலை 6–9 மணிக்குள் சென்றால் வெயிலும் கூட்டமும் குறைவு; புகைப்படத்துக்கு ஒளி நன்று.
• கடற்கரைக் கோவில், ரதங்கள், அர்ஜுனன் தவம், Butterball ஆகியவற்றை ஒரே நாளில் பார்க்க முடியும் — நடை அதிகம்.
• உப்புக் காற்று காரணமாக கேமரா / மொபைலைப் பாதுகாக்குங்கள்.
• உணவுக் கடைகள் சுற்றுலாப் பகுதியில் உண்டு; சுத்தம் / விலையைக் கவனியுங்கள்.
• சுனாமி / கடல் அபாய எச்சரிக்கை நாட்களில் கடற்கரை அணுகலை அதிகாரிகள் கட்டுப்படுத்தலாம்.

அருகிலுள்ள இடங்கள்

• கலங்கரை விளக்கம் / ஒலக்கனேஸ்வரர் பகுதி: நகரத்தின் உயரமான பார்வை.
• கிருஷ்ணனின் வெண்ணைப் பந்து: சமநிலைப் பாறை; புகைப்படத்துக்குப் பிரபலம்.
• புலிக் குகை (Tiger Cave), சளுவன்குப்பம்: சிறிது வடக்கே; பல்லவச் சிற்பம்.
• கோவளம் / கோவலாங்: கடற்கரை மற்றும் ஓய்வு இடங்கள்.
• தட்சிணசித்ரா: தென்னிந்தியக் கலாச்சாரக் கிராமம் — கலை / வாழ்க்கை முறை அனுபவம்.

திருவிடந்தை போன்ற அருகாமைத் தலங்களும் உள்ளன; அவை நமது தொடரில் பின்னர் வரலாம். சென்னை நாள் பயணமாக மாமல்லபுரத்தைச் சேர்த்தால், காலையில் நினைவுச் சின்னங்கள், மாலையில் கடல் காற்று என்று அமைதியாகத் திட்டமிடலாம்.

அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்

மாமல்லபுரம் யுனெஸ்கோ தலமா?

ஆம். “Group of Monuments at Mahabalipuram” என்ற பெயரில் யுனெஸ்கோ உலகப் பாரம்பரியத் தலமாக அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. பல்லவர் 7–8ஆம் நூற்றாண்டுக் கலைக்கு இது முக்கிய எடுத்துக்காட்டு.

கடற்கரைக் கோவிலும் ரதங்களும் ஒரே சீட்டில் பார்க்கலாமா?

பெரும்பாலும் ஒரே நாள் இணைந்த நுழைவுச் சீட்டு கிடைக்கும். கட்டணம் / நேரம் மாறக்கூடும் — ASI அல்லது அதிகாரப்பூர்வ சுற்றுலாத் தகவலை உறுதிப்படுத்துங்கள்.

ஐந்து ரதங்கள் பாண்டவர் கட்டியவையா?

பெயர்கள் உள்ளூர் மரபில் பாண்டவர்–திரௌபதி தொடர்பானவை. வரலாற்றுரீதியாக இவை பல்லவர் கால ஒற்றைப்பாறைச் சிற்பக் கோவில்கள்; பாண்டவர் காலக் கட்டுமானம் அல்ல.

மாமல்லபுரம் நடன விழா எப்போது?

பொதுவாக டிசம்பர் இறுதி முதல் ஜனவரி வரை. ஆண்டுதோறும் தேதி மாறும் — TN Tourism அட்டவணையைப் பாருங்கள்.

சென்னையிலிருந்து ஒரு நாளில் போகலாமா?

ஆம். ECR வழியாக சுமார் 55–60 கி.மீ.; காலையில் புறப்பட்டு மாலையில் திரும்புவது பொதுவானது. ரதங்கள் + கடற்கரைக் கோவில் + அர்ஜுனன் தவம் ஆகியவற்றை ஒரே நாளில் அடக்கலாம்.

2004 சுனாமிக்குப் பிறகு கோவில்கள் கடலில் இருந்து எழுந்தனவா?

சுனாமிக்குப் பிறகு முன்பு நீரில் மறைந்திருந்த சில கட்டமைப்பு எச்சங்கள் தெளிவாகத் தெரிந்ததாகவும் ஆய்வு/செய்தி அறிக்கைகளில் குறிப்பிடப்பட்டதாகவும் உள்ளது. இதை உணர்ச்சிக் கதையாக அல்லாமல், தொல்பொருள் அறிக்கை மரபாக எச்சரிக்கையுடன் புரிந்துகொள்ளுங்கள்.

அடுத்த பகுதியில், தொடரின் அடுத்த தலத்துக்குச் செல்வோம். பல்லவக் கலையின் காஞ்சி–மாமல்லபுரம் தொடர்பை ஆழமாகப் புரிந்துகொள்ள முந்தைய காஞ்சிப் பகுதிகளையும் மீண்டும் படியுங்கள்.